Phẫu thuật khoang miệng triệt căn ung thư
TP HCMÔng Phong,52 tuổi,ung thư miệng ở gần hàm,bác sĩ cắt khối u và che phủ khuyết hổng ở khoang miệng.Hạt cộm như sạn xuất hiện tại vùng tam giác hậu hàm (ngã ba giữa hai hàm răng,ngay sau chiếc răng cuối cùng,tiếp giáp xương hàm trên lẫn dưới) của ông Phong,gần một năm trước. Khi tổn thương loét,uống thuốc không khỏi,ông đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM sinh thiết vết loét là ung thư biểu mô tế bào vảy biệt hóa tốt - loại ung thư khoang miệng phổ biến nhất,phát sinh từ lớp tế bào lót bên trong miệng. Hình ảnh CT và MRI cho thấy khối u kích thước 1,5×2,3 cm,chưa xâm lấn xương và chưa di căn hạch cổ.BS.CKII Đỗ Tường Huân,khoa Ngoại Ung bướu,Trung tâm Ung bướu,Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM,cho biết ông Phong bị ung thư tam giác hậu hàm bên phải giai đoạn hai. Bệnh còn trong tầm kiểm soát nhưng cần điều trị kịp thời để tránh di căn.Sau hội chẩn,bác sĩ Huân lên kế hoạch phẫu thuật hai giai đoạn gồm cắt bỏ triệt để khối u và tạo hình che phủ khuyết hổng trong khoang miệng sau cắt u.Ca mổ gồm ba thì. Ở thì đầu,êkíp cắt rộng khối u cách rìa 1 cm,đồng thời sinh thiết cắt lạnh ngay trong mổ để kiểm tra diện cắt,đảm bảo không còn tế bào ác tính.

Bác sĩ Khánh và êkíp nối mạch máu khi vi phẫu cho ông Phong dưới kính vi phẫu. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm AnhTheo bác sĩ Huân,cuộc phẫu thuật gặp khó khăn vì tam giác hậu hàm chật,hẹp,tổn thương lan tới nướu răng hàm trên và một phần khẩu cái mềm bên phải. Êkíp phải cắt bỏ thêm phần mô liên quan,nạo hạch cổ bên phải để lấy hết tổn thương,giảm nguy cơ tái phát. Sau thì một,khoang miệng ông Phong có khuyết hỗng khoảng 4×6 cm,không thể khâu đóng hay che phủ bằng các mô xung quanh.Ở thì hai,ThS.BS Trần Nguyễn Nhật Khánh,bóc tách vạt cẳng tay quay. Đây là vạt da mỏng,có cuống mạch lớn,tỷ lệ sống cao khoảng 98-99%,an toàn và phù hợp với vị trí tam giác hậu hàm. Vùng lấy vạt ở cẳng tay được che phủ bằng ghép da mỏng từ đùi.Sau khi lấy vạt,bác sĩ Khánh khâu ghép vạt vào vị trí khuyết hỗng và nối mạch máu nuôi vạt dưới sự hỗ trợ của kính hiển vi phẫu thuật,độ phân giải cao. Loại kính này giúp bác sĩ có thể kiểm tra tình trạng máu nuôi vạt ngay sau khi nối xong bằng chất nhuộm huỳnh quang,nhờ đó hạn chế tối đa các biến chứng,giảm nguy cơ mổ lại.Sau mổ,ông Phong được theo dõi sát trong hai ngày đầu,cố định vùng đầu cổ,thở qua mở khí quản và nuôi ăn qua ống thông mũi - dạ dày. Nhân viên y tế kiểm tra vạt da mỗi hai giờ để bảo đảm tưới máu tốt. Từ ngày thứ ba,ông được tập phục hồi chức năng vận động,nuốt,nói và xuất viện sau 7 ngày,sức khỏe ổn định.Sau phẫu thuật,kết quả giải phẫu bệnh cho thấy không có tế bào ung thư tại rìa diện cắt,không di căn hạch. Ông Phong không cần xạ trị bổ sung song cần tái khám định kỳ.Trong vi phẫu tạo hình,vạt tự do là vạt có thể gồm da,cơ,xương hoặc phức hợp,được lấy từ một vùng khác trên cơ thể cùng với mạch máu nuôi nó. Mảnh mô này được chuyển đến vùng cần tái tạo và nối mạch máu lại dưới kính hiển vi phẫu thuật.Theo bác sĩ Khánh,vi phẫu tạo hình giúp che phủ khuyết hổng lớn sau mổ ung thư đầu cổ,phục hồi chức năng nhai,nói,nuốt. Kỹ thuật này cũng cho phép bác sĩ cắt rộng khối u,bảo đảm diện cắt âm tính,giảm nguy cơ tái phát.Hiện chưa rõ nguyên nhân gây ung thư vùng tam giác hậu hàm song một số yếu tố làm tăng nguy cơ như uống rượu,hút thuốc,nhiễm virus HPV...Khi phát hiện sớm,ở giai đoạn một,hai,bệnh có tiên lượng điều trị tốt. Trường hợp khối u đã phá hủy xương hoặc di căn hạch,khả năng điều trị giảm đáng kể. Triệu chứng ung thư khoang miệng ban đầu thường mờ nhạt như cộm,cứng,vết loét nhỏ... dễ nhầm với mọc răng khôn hay viêm lợi.Bác sĩ khuyên người có vết loét,mảng trắng,cộm trong miệng không khỏi sau 1-2 tuần,kể cả không đau,nên khám chuyên khoa Ung bướu để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Hạn chế hoặc bỏ thuốc lá,rượu bia,duy trì lối sống lành mạnh giúp giảm nguy cơ ung thư khoang miệng.
Khải Minh*Tên người bệnh đã được thay đổiĐộc giả đặt câu hỏi về bệnh ung thư tại đây để bác sĩ giải đáp